Dziedziczenie udziału w spółce jawnej
Śmierć wspólnika spółki jawnej jest, co do zasady, jedną z przyczyn rozwiązania spółki.
Spółka trwa jednak nadal, gdy umowa spółki stanowi inaczej lub pozostali wspólnicy tak postanowią.
Udział zmarłego wspólnika jest dziedziczony przez jego spadkobierców. By mogli oni wstąpić do
spółki na miejsce zmarłego wspólnika, umowa musi wyraźnie tak stanowić. Jeżeli treść umowy spółki umożliwia spadkobiercom wstąpienie do spółki, to do chwili działu spadku wykonują oni prawa z udziału wspólnie. Udział może być objęty działem spadku tylko, gdy umowa spółki zezwala na przenoszenie ogółu praw i obowiązków wspólnika i dodatkowo po uzyskaniu zgody wszystkich pozostałych wspólników -
analogia z art.10 § 1 i 2 k.s.h. Jeżeli dział spadku będzie dopuszczalny i w jego udział zostanie podzielony na mniejsze udziały, poszczególni uprawnieni z mniejszych udziałów stają się wspólnikami i samodzielnie wykonują prawa ze swoich udziałów. Umowa spółki może, mimo umożliwienia spadkobiercom wstąpienia do spółki zastrzegać, że "prawa, jakie miał zmarły wspólnik, służą wszystkim spadkobiercom wspólnie." W takim przypadku dziedziczony udział w ogóle, niezależnie od pozostałych postanowień umowy spółki, nie może ulec podziałowi. Doktryna mówi w tym przypadku o wspólniku zbiorowym. Nie zachodzi bowiem poszerzenie składu osobowego spółki.
Tak samo wygląda sytuacja spadkobierców, gdy umowa spółki nie zezwala na przenoszenie ogółu praw i obowiązków wspólnika lub pozostali wspólnicy nie wyrażą na powyższe zgody.
Jeżeli spadkobiercy wspólnika wstępują do spółki mogą oni wypowiedzieć swój udział w spółce.
Zostaną wtedy spłaceni prze spółkę w myśl treści art.65 k.s.h.
Jeżeli umowa spółki nie przewiduje wstąpienia spadkobierców zmarłego wspólnika do spółki, a
spółka nie uległa rozwiązaniu w skutek śmierci wspólnika, to spadkobiercy dziedziczą udział, lecz nie wstępują do spółki, tj. nie mogą oni wykonywać praw udziałowych. Uznać to należy za sytuację analogiczną do wystąpienia wspólnika ze spółki. Spadkobiercy zostają spłaceni przez spółkę.
Jeżeli natomiast w skutek śmierci wspólnika spółka ulegnie rozwiązaniu (dokładnie - przejdzie w stan likwidacji) pojawia się pytanie czy spadkobiercy zmarłego wspólnika powinni zostać spłaceni według treści przepisów o spłacie występującego wspólnika czy też według treści przepisów o podziale majątku likwidowanej spółki.
Szczególne uprawnienie spadkobierców zmarłego wspólnika przewidziane jest treścią art.583 k.s.h.

---